کمپکتور صفحه ای چیست؟ و چه کاربرد هایی دارد؟

در ساخت و ساز های امروزی لازم است تا هر مرحله از عملیات را با دقت و ظرافت کاملی به انجام رسانید. چرا که ساختمان های امروزی سر به آسمان دارند. از این رو هر گونه کوتاهی در مراحل ساخت می تواند تبعات سنگینی داشته باشد. مانند زیرسازی و یا آماده سازی زمین برای ساخت ساختمان های غول پیکر که مقدمه ‌ای است جدی برای احداث آنها. در مرحله آماده سازی خاک اصولا نیاز است تا سطح خاک زیر پای هر ساختمانی به خوبی کوبیده شود. برای انجام صحیح این هدف لازم است تا از دستگاه هایی با عنوان کمپکتور استفاده کنید. نمونه هایی مانند کمپکتور صفحه ای و یا کمپکتور قورباغه ‌ای از گونه های مختلف این دستگاه محسوب می شوند.

کمپکتور صفحه ای و کاربرد آن

برای آنها که چندان آشنایی با این وسیله ندارند، احتمالاً این سوال مطرح باشد که کمپکتور دستی چیست؟ و چه کاربردی دارد؟ و در ساختار فنی آن چه نکات ریز و درشتی به چشم می‌ خورد؟

چگونگی کوبش خاک توسط کمپکتور صفحه ای

کمپکتور ها مانند انواع کمپکتور صفحه ای همراه با قاعده کوبش خاک است که سعی در تثبیت آن دارند. برای این منظور در طرح ساخت دستگاه کمپکتور صفحه ای از یک صفحه پهن فولادی و البته بسیار سنگین استفاده شده است. این صفحه سنگین فولادی طی یک ساز و کار مکانیکی به شکلی نوسان گونه در سطح خاک کوبیده خواهد شد. همراه با هر کوبش این صفحه مقداری از لایه‌ های خاک فشرده‌ تر خواهد شد. در این فشرده سازی هوا و یا آب زائد مانده در خاک از آن خارج می ‌شود. به این ترتیب پس از یک دوره کار کمپکتور دستی بر یک زمین خاص، خاکی کاملاً سخت شده همراه با ثبات بالا حاصل می آید.

در طرح ساخت کمپکتور صفحه ای برای تامین قدرت لازم جهت کوبش خاک توسط صفحه سنگین فولادی از قدرت موتور های بنزینی استفاده شده است. مکانیزم دستگاه کمپکتور دستی به این صورت است که موتور بنزینی قدرت لازم برای گردش گیربکس مکانیکی را فراهم می ‌آورد. طراحی گیربکس مذکور به گونه ‌ای پیش ‌بینی شده است که می تواند حرکت گردشی موتور را به یک حرکت رفت و برگشتی با فرکانس بالا تبدیل نماید. به این ترتیب در خروجی کمپکتور صفحه ای شاهد حرکتی فرکانس شکل از صفحه هستیم که می‌ تواند در هر بار جا به جایی قدرتی بالا را به حالتی کوبش مانند بر سطح خاک وارد کند.

انواع کمپکتور صفحه ای

تمام کمپکتور های صفحه ای از یک ایده مشخص در طراحی برخوردار هستند. ایده ای که در نهایت می‌ خواهد صفحه ای سنگین و فولادی را به شکل ضرباتی پیاپی بر سطح خاک بکوباند. آنچه می ‌تواند در تفاوت انواع کمپکتور دستی مطرح باشد، در نحوه جا به جایی آنها می باشد. مدل های کوچکتر غالباً تنها قابلیت حرکت رو به جلو را دارند. این نمونه از کمپکتور های صفحه ای از قیمت کمتری برخوردار هستند؛ اما برای کار در فضا های محدود جهت کوبش خاک مناسب نیستند.

مدل های گران قیمت از کمپکتور صفحه ای این ویژگی را دارند که بتوانند با حرکت های رفت و برگشتی کار کوبش خاک را انجام دهند. به این ترتیب می ‌توان همراه با این نمونه ها از کمپکتور صفحه ای در فضا های محدود نیز قدرت مانور مطلوبی ایجاد کرد.

معیار ها در انتخاب نوع کمپکتور صفحه ای

جدا از قابلیت حرکت رفت و برگشتی در مقابل نمونه ‌هایی که تنها می ‌توانند در یک سمت حرکت کنند، این ظرفیت و قدرت فرکانس کوبش در کنار قدرت کوبش دستگاه کمپکتور صفحه ای است که وجه تمایز میان انواع آن را مشخص خواهد کرد. مدل های قویتر غالباً همراه با صفحه های بزرگتر در کنار موتور های حجیم تری هستند و می ‌توانند قدرت کوبش خاک بالاتری را تامین نمایند؛ اما تامین فرکانس کوبش موضوعی مجزا از ابعاد کمپکتور است و غالبا همراه با طراحی مناسب دستگاه تامین خواهد شد.

معیار انتخاب کمپکتور صفحه ای

با این همه در بطن کار های ساختمانی مانند کوبش خاک جهت آماده سازی زمین قرار نیست تا در همه حال با بهترین و قویترین نوع از دستگاه کمپکتور صفحه ای باشیم؛ بلکه باید با درک نیاز و یا خواسته ای که در اهداف پروژه دنبال می ‌کنیم، نوع و یا ظرفیت کاری دستگاه کمپکتور صفحه ای را انتخاب کنیم. برای این منظور لازم است تا معیار های زیر را به عنوان نکات کلیدی در انتخاب کمپکتور صفحه ای در نظر بگیریم.

چه میزان از کوبش خاک مورد نیاز ما است؟

در کوبش خاک این طور نیست که هر چه محکم تر بکوبید، خاک یکدست تر و منسجم تری خواهید ساخت. بلکه باید با درک نوع خاک، لایه های موجود در آن، میزان سطح رطوبت و حتی میزان تغییرات زمین پس از کوبش، مقدار قدرت لازم در کوبش خاک را در نظر بگیرید.

این موضوع یک جریان محاسباتی است و غالب مهندسین عمران از آن مطلع هستند. نکته در تامین مطلوب این قدرت است. جاییکه لازم است تا شما آن کمپکتور صفحه ای با قدرت و ظرفیت کوبش مطلوب را تهیه کنید.

سطح تحت کوبش چه مقدار می باشد؟

یکی دیگر از ملاک ها در انتخاب نوع و یا ظرفیت کاری دستگاه کمپکتور آن است که بدانیم با چه مقدار از سطح خاک مواجه هستیم. آیا مساحت تحت کوبش مقدار زیادی است؟ و یا قرار است در یک فضای محدود اقدام به کوبش خاک داشته باشیم؟

تمام دستگاه ‌های کمپکتور دستی و یا صفحه ای و البته قورباغه ‌ای همراه با مشخصه های خاصی از سرعت هستند. این مشخصه با معیار متر بر ثانیه معرفی می شود. درک این معیار در انتخاب دستگاه کمپکتور صفحه ای در مساحت های مشخصی از زمین الزامی است.

یک نکته قابل توجه در سرعت حرکت کند کمپکتور های بزرگ و البته قدرتمند است. یک کمپکتور صفحه ای بزرگ با قدرت بالایی سطح خاک را می ‌کوبد؛ اما گاهی سرعت حرکت کند آنها نمی تواند شرایط مورد نیاز برخی از پروژه های ساخت و ساز را تامین نماید.

کاربرد های کمپکتور صفحه ای

هر جا که قرار است خاکی را بکوبانیم، قاعدتاً می ‌توان از کمپکتور صفحه ای استفاده کرد؛ اما این یک دیدگاه تئوری است. در عمل، موضوع جریان دیگری پیدا می کند. مثلاً در عملیات های راه سازی که سطح بسیار وسیعی از خاک کوبیده می شود، نمی توان از ظرفیت کاری کمپکتور صفحه ای بهره خاصی داشت. و یا در فضا های محدود که عرض آنها کمتر از پهنای صفحه کمپکتور صفحه ای می ‌شود نیز قابلیت و کارایی کمپکتور زیر سوال می ‌رود.

عمده کاربرد ها در کمپکتور صفحه ای همراه با فضا هایی است که می توانند پاسخگوی حرکت دستگاه باشند. مادامیکه از ابعاد بزرگی برخوردار نیستند، فضا هایی مانند:

  • پی سازی و آماده سازی خاک برای احداث انواع ساختمان ها
  • محوطه سازی برای اهدافی مانند ساخت پارک ها، حیاط ها، نمایشگاه ها و یا فضا های ورزشی
  • تعمیرات آسفالت، ساخت پیاده رو ها و پارکینگ ها
  • فشرده سازی خاک و ماسه و شن و حتی آسفالت در فضا های محدود از راه سازی

کاربرد کمپکتور دستی

کمپکتور دستی از نوع صفحه ای و حتی قورباغه ‌ای از جمله دستگاه های مفید برای هر نوع ساخت و سازی محسوب می‌ شوند. در بسیاری از موارد که شاهد جا به جایی سازه ها هستیم و یا آنکه رانش خاک توانسته است قسمتی از یک محوطه عمرانی را تخریب کند، عیب کار در عدم زیرسازی اصولی رخ داده است؛ انواع ایده های مهندسی در زیرسازی مطرح می باشند. ایده هایی که گاهاً به شکل انحصاری و در مواردی بسیار به شکل ترکیبی مورد استفاده قرار می گیرند. کوبش خاک نیز یکی از همین ایده های مهندسی است. ایده ‌ای که در فضا های محدود به شکلی مهندسی شده توسط یک دستگاه کمپکتور صفحه ای تامین خواهد شد.